Đi xem bếp mới, bạn sẽ nghe tên đá thạch anh được nhắc đến rất nhiều. Từ căn hộ chung cư đến biệt thự, loại đá này đang dần thay thế đá granite và đá marble ở vị trí mặt bếp. Vậy đá thạch anh nhân tạo thực chất là gì, được làm ra thế nào, và vì sao lại được ưa chuộng đến vậy?
Bài viết này "giải mã" loại vật liệu này một cách dễ hiểu: thành phần, quy trình sản xuất, những ưu điểm nổi bật và cả vài điều bạn nên biết trước khi chọn.
Tóm tắt nhanh
• Thành phần: khoảng 90–93% thạch anh, còn lại là nhựa liên kết và bột màu.
• Ưu điểm: cứng, ít thấm, chống bám bẩn, đồng màu, nhiều mẫu mã.
• Lưu ý: tránh nhiệt độ cao đột ngột và hóa chất mạnh; chọn đơn vị cắt đá có cắt ướt.
Đá thạch anh nhân tạo là gì?
Thạch anh là một trong những khoáng chất cứng nhất trong tự nhiên, đứng thứ 7 trên thang độ cứng Mohs (kim cương đứng thứ 10). Đá thạch anh tận dụng độ cứng này: thạch anh được nghiền thành hạt và bột, trộn với một lượng nhỏ nhựa polymer để kết dính, thêm bột màu, rồi ép thành tấm lớn.
Nói đơn giản, đây là "đá được thiết kế": vẫn có độ cứng của khoáng chất tự nhiên, nhưng màu sắc, vân và độ đặc chắc được kiểm soát trong nhà máy. Một số thương hiệu quen thuộc trên thị trường là Vicostone (Việt Nam), Caesarstone, Silestone.
Hình: thạch anh chiếm phần lớn, nhựa chỉ là phần nhỏ giúp kết dính
Đá thạch anh được sản xuất như thế nào?
Phần lớn đá thạch anh trên thế giới được sản xuất theo công nghệ ép rung chân không (thường gọi là công nghệ Bretonstone, của Ý). Quy trình gồm các bước chính:
- Nghiền và phân cỡ thạch anh thành hạt và bột.
- Trộn thạch anh với nhựa polymer, chất xúc tác và bột màu.
- Rải hỗn hợp vào khuôn theo mẫu vân đã thiết kế.
- Ép rung trong chân không để đuổi hết bọt khí, nén các hạt thật chặt.
- Gia nhiệt cho nhựa đóng rắn, tạo thành tấm đá cứng.
- Mài, đánh bóng và kiểm tra chất lượng.
Bước ép chân không chính là bí quyết giúp tấm đá gần như không có lỗ rỗng, từ đó rất ít thấm nước và khó bám bẩn.
Hình: 6 bước sản xuất đá thạch anh
Độ bền cao, chịu mài mòn tốt
Nhờ hàm lượng thạch anh rất cao, mặt đá cứng và chịu mài mòn tốt. Trong sinh hoạt thường ngày, bạn có thể kéo nồi, đặt bát đĩa, lau chùi liên tục mà mặt đá vẫn giữ được độ bóng. Đá cũng có độ bền uốn tốt, ít bị nứt gãy hơn khi vận chuyển và lắp đặt so với một số loại đá tự nhiên có vân nứt sẵn.
Các nhà sản xuất uy tín công bố chỉ số kỹ thuật theo tiêu chuẩn thử nghiệm châu Âu và Mỹ, như độ hút nước, khối lượng riêng, cường độ uốn và cường độ nén. Hình dưới đây đặt một vài chỉ số công bố cạnh ngưỡng tiêu chuẩn của đá granite để bạn tham khảo:
Hình: một số chỉ số kỹ thuật do hãng công bố, so với ngưỡng của granite
Thiết kế sang trọng, nhiều lựa chọn
Một điểm cộng lớn của đá thạch anh là sự phong phú về mẫu mã. Từ trắng tinh, xám xi măng, đen tuyền đến vân mây giống marble, vân đá cẩm thạch hay hiệu ứng bê tông, các hãng có hàng trăm mẫu để chọn. Màu sắc đồng đều giữa các tấm nên mặt bếp dài vẫn liền mạch, mối nối dễ xử lý hơn đá tự nhiên.
Đá thạch anh hợp với hầu hết các phong cách: trắng trơn cho bếp tối giản, vân mây cho tân cổ điển, xám bê tông cho Industrial. Xem thêm gợi ý phối ở bài 8 phong cách tủ bếp được yêu thích.
Chống thấm, ngừa vi khuẩn, dễ vệ sinh
Bề mặt đặc chắc, gần như không có lỗ rỗng giúp nước, dầu mỡ và các vết bẩn khó ngấm vào bên trong. Nhờ vậy vi khuẩn, nấm mốc cũng khó có chỗ trú ngụ, một ưu điểm rất đáng giá với khu vực chế biến thức ăn. Khác với đá tự nhiên, đá thạch anh không cần phủ chống thấm định kỳ; chỉ cần lau bằng nước ấm và chất tẩy dịu là đủ.
Để giữ mặt đá luôn đẹp, mời bạn đọc hướng dẫn chi tiết trong bài vệ sinh và bảo dưỡng mặt đá thạch anh.
So sánh đá thạch anh nhân tạo với các loại đá khác
| Tiêu chí | Đá thạch anh nhân tạo | Granite tự nhiên | Marble tự nhiên |
|---|---|---|---|
| Độ thấm | Rất thấp | Thấp đến trung bình, nên phủ chống thấm | Cao hơn, dễ ố |
| Màu sắc | Đồng đều, nhiều mẫu | Vân tự nhiên, mỗi tấm một khác | Vân đẹp, sang |
| Chịu nhiệt | Khá, cần kê lót đồ nóng | Tốt | Khá |
| Chịu axit (chanh, giấm) | Tốt hơn marble, vẫn nên lau ngay | Khá | Kém, dễ mờ |
| Bảo dưỡng | Đơn giản | Trung bình | Cần cẩn thận |
Nếu bạn đang phân vân giữa đá tự nhiên, đá nhân tạo và đá nung kết (sintered stone), bài so sánh các loại đá bàn bếp sẽ giúp bạn chọn nhanh hơn.
Vài điều nên biết trước khi chọn
- Nhiệt độ: phần nhựa liên kết không thích nhiệt độ cao đột ngột; hãy luôn dùng miếng lót nồi.
- Ánh nắng: đá thường được khuyên dùng trong nhà; mặt bếp bị nắng chiếu thẳng lâu ngày có thể đổi màu.
- Khâu gia công: khi cắt, mài, đá phát sinh bụi silica có hại cho phổi nếu hít phải lâu dài. Nhiều nước đã siết quy định về việc gia công loại đá này. Mặt đá đã lắp trong nhà không phát bụi, nhưng bạn nên chọn đơn vị gia công có cắt ướt, hút bụi và đồ bảo hộ cho thợ.
Kinh nghiệm thực tế từ AGO
Khi khách hàng chọn mặt đá, AGO thường gợi ý mang theo một mẫu cánh tủ đã chọn để đặt cạnh tấm đá và xem dưới ánh sáng tự nhiên. Màu đá trên catalogue và màu thật đặt trong bếp nhà bạn có thể khác nhau khá nhiều, nhất là với các mẫu trắng và xám.
Nếu bếp dài cần nối đá, hãy hỏi trước vị trí mối nối và cách xử lý vân ở mối nối. Với các mẫu vân mây, một mối nối được tính toán tốt sẽ gần như không nhìn thấy; một mối nối đặt sai chỗ sẽ là điểm bạn nhìn thấy mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Đá thạch anh nhân tạo là gì?
Đá thạch anh nhân tạo (còn gọi là đá nhân tạo gốc thạch anh, đá quartz) là loại đá được sản xuất từ khoảng 90–93% thạch anh nghiền, kết dính bằng nhựa polymer và bột màu, rồi ép rung trong môi trường chân không. Kết quả là những tấm đá đặc chắc, đồng màu, rất được ưa chuộng làm mặt bếp, bàn lavabo và ốp tường.
Đá thạch anh có tốt hơn đá granite tự nhiên không?
Mỗi loại có ưu điểm riêng. Đá thạch anh ít thấm, đồng màu, nhiều mẫu và không cần phủ chống thấm định kỳ; granite tự nhiên có vân độc bản và chịu nhiệt tốt hơn. Nếu ưu tiên vệ sinh dễ và màu sắc đồng đều, đá thạch anh là lựa chọn rất đáng cân nhắc.
Đá thạch anh có chịu nhiệt không?
Đá chịu nhiệt ở mức sinh hoạt bình thường, nhưng phần nhựa liên kết có thể bị ố hoặc nứt khi gặp nhiệt độ cao đột ngột. Vì vậy bạn nên luôn dùng miếng lót khi đặt nồi, chảo nóng lên mặt đá.
Đá thạch anh có an toàn cho sức khỏe không?
Khi đã lắp đặt hoàn thiện, mặt đá không phát tán bụi và an toàn khi sử dụng trong gia đình. Rủi ro bụi silica chỉ nằm ở khâu cắt, mài đá; vì vậy đơn vị gia công cần cắt ướt và có đồ bảo hộ cho thợ.
Đá thạch anh có bị trầy xước không?
Thạch anh là khoáng chất rất cứng nên mặt đá khó trầy trong sinh hoạt thường ngày. Tuy vậy, bạn vẫn nên dùng thớt khi cắt thái và tránh miếng chà kim loại để giữ lớp bóng lâu dài.
Làm sao để chọn được đá thạch anh chất lượng?
Hãy hỏi rõ thương hiệu, nguồn gốc, độ dày tấm, chính sách bảo hành, xem mẫu thật dưới ánh sáng tự nhiên và kiểm tra mặt sau tấm đá có thông tin lô sản xuất. Nên chọn đơn vị gia công có máy cắt ướt và kinh nghiệm xử lý mối nối, lỗ chậu.
Kết luận
Đá thạch anh được ưa chuộng không phải ngẫu nhiên: cứng, ít thấm, dễ vệ sinh, nhiều mẫu đẹp và đồng màu. Chỉ cần nhớ kê lót đồ nóng, tránh hóa chất mạnh và chọn đơn vị gia công cẩn thận, đây sẽ là mặt bếp đồng hành cùng gia đình bạn nhiều năm.
Mời bạn ghé showroom AGO để xem và chạm vào các mẫu đá thật, hoặc tham khảo các mẫu tủ bếp trên website.
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ Nội Thất AGO — Showroom nội thất tại 224 Bình Giã, P. Tam Thắng, TP.HCM (Vũng Tàu cũ). Mời bạn ghé showroom để so mẫu đá với mẫu cánh tủ. Tìm hiểu thêm về AGO.